Podcast bölümlerinde geçen kavramların açıklamaları. Her açıklamanın altında, o kavramın konuşulduğu bölümlerin bağlantısı var.

A

Aktif imgelem

Jung’un, kişinin uyanıkken beliren iç imgelerin gelişmesine alan tanıdığı, onlarla bilinçli olarak ilişki kurduğu ve bu sürece kendi tepkileriyle katıldığı çalışma yöntemidir.Geçtiği bölümler: Zamanın Tini ve Derinliklerin Tini (1. Bölüm), Jung Bilinçdışıyla Nasıl Konuştu? (3. Bölüm)

Amplifikasyon

Jungcu yorumda bir imgenin anlam olanaklarını mitolojik, kültürel ve tarihsel benzerliklerle karşılaştırarak genişletme yöntemidir.Geçtiği bölümler: Jung’a Göre Rüyalar Nasıl Yorumlanır? (1. Bölüm), Rüyamı Jung Ekolüyle Nasıl Analiz Ederim? (2. Bölüm), Rüyalarınızı Neden Yapay Zekâya Yorumlatamazsınız? (3. Bölüm)

Anima ve animus

Jung’un klasik kuramında, erkeğin bilinçdışındaki dişil imgeye anima, kadının bilinçdışındaki eril imgeye animus denir. Bilinçdışıyla ilişkiyi ve başkalarına yönelttiğimiz bazı yansıtmaları açıklamak için kullanılan bu kavramlar, çağdaş Jungcu yaklaşımlarda cinsiyet açısından yeniden tartışılır.Geçtiği bölümler: Anima ve Animus: İlk Görüşte Aşk Gerçek mi?

Annenin ayna rolü

Winnicott’ın, bebeğin kendi hâline verilen karşılığı annesinin yüzünde bulmasını anlatmak için kullandığı kavramdır. Annenin yüz ifadesi ve tepkileri, bebeğin duygularının fark edildiğini deneyimlemesine yardımcı olur.Geçtiği bölümler: Pamuk Prenses: Değerimizi Kimin Bakışında Arıyoruz?

Arketip

Jung’un kuramında, insanlarda ortak olduğunu öne sürdüğü; rüyalarda, mitlerde ve farklı kültürlerde çeşitli imgelerle ifade bulabilen temel ruhsal örüntüdür.Geçtiği bölümler: Jung’a Göre Rüyalar Nasıl Yorumlanır? (1. Bölüm), Rüyalarınızı Neden Yapay Zekâya Yorumlatamazsınız? (3. Bölüm), Jung Bilinçdışıyla Nasıl Konuştu? (3. Bölüm)

Aşırı telafi

Kişinin şemanın yarattığı incinebilirlikle baş etmek için şemanın tersini katı veya aşırı biçimde yaşamaya çalışmasıdır.Geçtiği bölümler: Bir Başkası İçin Yaşamak: Kendini Feda Etme Şeması

Ayrılıkla ilişkili suçluluk

Kendi kararlarımızı vermeyi veya uzaklaşmayı, sevdiğimiz kişiyi yalnız bırakmak ya da ona zarar vermek olarak değerlendirdiğimizde yaşayabildiğimiz suçluluk duygusudur.Geçtiği bölümler: Rapunzel: Evden Ayrılmak Neden Suçluluk Hissettirir?

Ayrışma-bireyleşme

Margaret Mahler’in kuramında, çocuğun bakımvereninden ayrı biri olduğunu giderek daha belirgin biçimde hissetmesi ve kendine özgü özellikler geliştirmesi sürecidir. Yalnızca fiziksel olarak uzaklaşmayı anlatmaz.Geçtiği bölümler: Rapunzel: Evden Ayrılmak Neden Suçluluk Hissettirir?

B

Başa çıkma yolları

Kişinin zorlayıcı durumları ve bunların uyandırdığı duyguları yönetmek için geliştirdiği düşünce ve davranış biçimleridir.Geçtiği bölümler: Kırık Ayna: Ailenin Diğer Yüzü

Bilinçdışının özerkliği

Jung’un, bazı düşünce, duygu ve imgelerin bilinçli niyetimizden bağımsız biçimde ortaya çıkıp gelişmesini anlatmak için kullandığı düşüncedir.Geçtiği bölümler: Jung Bilinçdışıyla Nasıl Konuştu? (3. Bölüm)

Bireyleşme

Jung’un, kişinin bilinçli kimliğiyle bilinçdışındaki yanları arasında ilişki kurarak kendisini daha bütünlüklü tanıma ve geliştirme sürecine verdiği addır.Geçtiği bölümler: Jung’a Göre Rüyalar Nasıl Yorumlanır? (1. Bölüm), Rüyalarınızı Neden Yapay Zekâya Yorumlatamazsınız? (3. Bölüm), Jung Neden Kendi Kahramanını Öldürdü? (2. Bölüm), Jung İç Yolculuğunun Sonunda Neye Ulaştı? (5. Bölüm)

Borderline kişilik bozukluğu

Duyguları düzenleme, kendilik algısı ve yakın ilişkilerde belirgin güçlüklerle seyreden; belirtileri ve şiddeti kişiden kişiye değişen bir ruhsal bozukluktur.Geçtiği bölümler: Borderline Bir Annenin Çocuğu Olmak

Boyun eğicilik şeması

Kişinin öfke, misilleme veya terk edilmeden kaçınmak için kendi isteklerini ve duygularını bastırarak kontrolü başkasına bıraktığı örüntüdür.Geçtiği bölümler: Bir Başkası İçin Yaşamak: Kendini Feda Etme Şeması

Bölme

Kendimizle ya da başkalarıyla ilgili olumlu ve olumsuz duyguları bir arada tutmakta zorlandığımızda bunları birbirinden ayrı tutan savunmadır. Birine kırıldığımızda onun sevdiğimiz yanlarını da göremez hâle gelmek buna örnek olabilir.Geçtiği bölümler: Güzel ve Çirkin: Gerçek Bir İnsanı Sevmek Neden Zordur?

Büyük rüya

Jung’un, yaşamın eşiklerinde görülen, mitolojik motifler taşıyan ve uzun süre hatırlanan rüyalar için kullandığı adlandırmadır.Geçtiği bölümler: Rüyamı Jung Ekolüyle Nasıl Analiz Ederim? (2. Bölüm)

Ç

Çocukluk amnezisi

Bebeklik ve erken çocukluk dönemine ait olayların ilerleyen yaşlarda çok az hatırlanmasıyla karakterize olan bellek örüntüsüdür.Geçtiği bölümler: Çocukluk Anılarımızı Neden Hatırlayamıyoruz?

D

Dengeleme (kompansasyon)

Jung’un, rüyaların bilinçli tutumumuzu farklı bakış açılarıyla dengeleyebileceğini, değiştirebileceğini veya destekleyebileceğini anlatmak için kullandığı kavramdır.Geçtiği bölümler: Jung’a Göre Rüyalar Nasıl Yorumlanır? (1. Bölüm), Rüyalarınızı Neden Yapay Zekâya Yorumlatamazsınız? (3. Bölüm)

Derinliklerin tini

Jung’un Kırmızı Kitap’ta çağın değerlerini aşan, açıklamakta zorlandığı ruhsal deneyimleri ve anlamları kişileştirerek anlattığı figürdür.Geçtiği bölümler: Zamanın Tini ve Derinliklerin Tini (1. Bölüm)

Duygu düzenleme

Kişinin duygularını fark etmesi, anlamlandırması ve yoğun duygular yaşarken davranışlarını yönetebilmesidir.Geçtiği bölümler: Borderline Bir Annenin Çocuğu Olmak

Duygusal geçersizleştirme

Kişinin duygularının küçümsenmesi, reddedilmesi veya yaşadığı duruma uygun değilmiş gibi karşılanmasıdır.Geçtiği bölümler: Borderline Bir Annenin Çocuğu Olmak

E

Ebeveynleşme

Çocuğun, yaşına ve gelişimine uygun olmayan biçimde ebeveynin duygusal veya pratik sorumluluklarını üstlenmesidir.Geçtiği bölümler: Borderline Bir Annenin Çocuğu Olmak

Ego (ben)

Jung’un kuramında, kişinin kendisini “ben” olarak deneyimlemesini sağlayan ve bilinçli yaşantılarını bir araya getiren merkezdir.Geçtiği bölümler: Jung Bilinçdışıyla Nasıl Konuştu? (3. Bölüm)

F

Fedakârlık şeması

Kişinin başkalarının ihtiyaçlarını karşılamaya, kendi ihtiyaçlarını ihmal edecek ölçüde öncelik verdiği örüntüdür.Geçtiği bölümler: Bir Başkası İçin Yaşamak: Kendini Feda Etme Şeması

G

Gaslighting

Kişinin yaşadıklarına, belleğine ve değerlendirmelerine güvenini aşındıran, tekrarlayan inkâr ve çarpıtma yoluyla işleyen psikolojik manipülasyondur.Geçtiği bölümler: Travmatik Bağlanma: İlişkideki Tehlikeli Döngü (2. Bölüm)

Gerçek benlik

Winnicott’ın kavramıyla, kişinin ne hissettiğini, neye ihtiyaç duyduğunu ve ne istediğini inkâr etmek zorunda kalmadan yaşayabilmesidir.Geçtiği bölümler: Küçük Deniz Kızı: Sevilmek İçin Neden Kendimizden Vazgeçiyoruz?

Gölge

Jung’un yaklaşımında, kişinin kendisi hakkındaki bilinçli görüşüne uymadığı için kabul etmediği veya henüz tanımadığı özellikleri, duyguları ve eğilimleri kapsar.Geçtiği bölümler: Jung Neden Kendi Kahramanını Öldürdü? (2. Bölüm), Dr. Jekyll ve Bay Hyde: Neden Karanlık Yanımızı Saklarız?

Gölgenin bütünleştirilmesi

Kendimizde tanımakta zorlandığımız yanları fark edip bunlarla nasıl yaşayacağımızı ve davranışlarımızın sorumluluğunu nasıl alacağımızı öğrenme sürecidir.Geçtiği bölümler: Dr. Jekyll ve Bay Hyde: Neden Karanlık Yanımızı Saklarız?

Güvensiz bağlanma

Yakın ilişkilerde diğer kişinin ulaşılabilirliğine ve desteğine güvenmekte zorlanmayla ilişkili, kaygı veya yakınlıktan kaçınma biçiminde görülebilen örüntülerdir.Geçtiği bölümler: Kırık Ayna: Ailenin Diğer Yüzü

H

Haset

Melanie Klein’ın yaklaşımında, başka birinin sahip olduğu ve değerli bulduğumuz bir şeyin onda olmasına katlanamamakla ilgili duygudur. O şeyi küçümseme, bozma veya ondan alma isteği eşlik edebilir.Geçtiği bölümler: Pamuk Prenses: Değerimizi Kimin Bakışında Arıyoruz?

İ

İçselleştirilmiş aile kuralları

Ailede sözlerle veya davranışlarla öğrenilen, kişinin zamanla kendi doğruları gibi benimsediği beklenti ve yasaklardır.Geçtiği bölümler: Kırık Ayna: Ailenin Diğer Yüzü

İdealizasyon

Bir kişinin olumlu özelliklerini büyütürken sınırlılıklarını, zarar veren davranışlarını ve onun hakkında bilmediklerimizi geri planda bırakma eğilimidir.Geçtiği bölümler: Aşkın Gölge Yanı: Zarar Veren Davranışları Nasıl Açıklıyoruz? (1. Bölüm), Limerans: Birini Düşünmeden Duramamak

İdealleştirme

Birinin olumlu özelliklerini abartarak onu olduğundan daha kusursuz görmektir. Bu sırada onun sınırlılıklarını ve bize uymayan yanlarını gözden kaçırabiliriz.Geçtiği bölümler: Güzel ve Çirkin: Gerçek Bir İnsanı Sevmek Neden Zordur?

İlgi ve haz kaybı

Daha önce keyif alınan etkinliklere yönelik isteğin veya bu etkinliklerden alınan zevkin belirgin biçimde azalmasıdır.Geçtiği bölümler: Mevsimsel Depresyon: Kış Melankolisi

İndirgeme

Rüyayı, onu doğuran geçmiş yaşantılara ve ruhsal süreçlere geri götürerek açıklamaktır. Jung bunu yeterli görmez; çağrışımın rüya imgesinden uzaklaşmamasını ister.Geçtiği bölümler: Rüyamı Jung Ekolüyle Nasıl Analiz Ederim? (2. Bölüm)

İrade

Otto Rank’ın yaklaşımında, kişinin kendi isteklerini ortaya koyması, seçim yapması ve hayatını biçimlendirmesiyle ilgili kapasitedir. Başkalarından farklı bir şey istemek, bu yaklaşımda suçluluk ve ayrılık kaygısıyla birlikte ele alınır.Geçtiği bölümler: Rapunzel: Evden Ayrılmak Neden Suçluluk Hissettirir?

İşlevsel olmayan aile örüntüleri

Aile üyelerinin güvenlik, destek, sınır ve açık iletişim ihtiyaçlarını karşılamayı sürekli olarak zorlaştıran ilişki biçimleridir.Geçtiği bölümler: Kırık Ayna: Ailenin Diğer Yüzü

K

Kahramanlık ideali

Kişinin kendisinden sürekli güçlü, başarılı ve engelleri aşabilen biri olmasını beklemesidir.Geçtiği bölümler: Jung Neden Kendi Kahramanını Öldürdü? (2. Bölüm)

Karşılıklı tanınma

Jessica Benjamin’in yaklaşımında, iki kişinin birbirini kendi duyguları, istekleri ve iradesi olan ayrı insanlar olarak kabul edebilmesidir. Karşımızdakinin ne istediğini ciddiye almak, kendi isteğimizden vazgeçmemiz veya onunla aynı fikirde olmamız anlamına gelmez.Geçtiği bölümler: Güzel ve Çirkin: Gerçek Bir İnsanı Sevmek Neden Zordur?

Karşılıklılık

Bir ilişkide iki kişinin de kendi duygu ve istekleriyle yer alması ve birbirine karşılık verebilmesidir. Sudaki yansıma Narkissos’un hareketlerini tekrar eder; ancak kendisine ait bir isteği olan başka bir kişi değildir.Geçtiği bölümler: Narkissos Kendine mi Âşıktı?

Kendilik (Self / Selbst)

Jung’un kuramında, bilinç ve bilinçdışını kapsayan ruhsal bütünlüğü ve bu bütünlüğün düzenleyici merkezini ifade eder.Geçtiği bölümler: Jung İç Yolculuğunun Sonunda Neye Ulaştı? (5. Bölüm)

Kendilik saygısı (özsaygı)

Kişinin kendisini ne ölçüde değerli ve saygıya layık gördüğüdür. Yetenekleri, özellikleri ve başarıları hakkındaki değerlendirmeleri bu duyguyu etkiler.Geçtiği bölümler: Ben Narsist miyim?

Kendinden vazgeçme

Kişinin bir ilişkide kalabilmek, kabul edilmek veya terk edilmemek için kendi sınırlarını, ihtiyaçlarını ve düşüncelerini sürekli geri plana itmesidir. Tek bir fedakârlık değil, tekrar eden bir ilişki biçimidir.Geçtiği bölümler: Küçük Deniz Kızı: Sevilmek İçin Neden Kendimizden Vazgeçiyoruz?

Kendini susturma

Dana Crowley Jack’in kavramıyla, kişinin ne düşündüğünü ya da neye ihtiyaç duyduğunu bildiği hâlde, ilişkisi zarar görmesin diye bunları söylememesidir. Söylerse karşısındaki uzaklaşacak, kızacak veya artık sevmeyecekmiş gibi gelebilir.Geçtiği bölümler: Küçük Deniz Kızı: Sevilmek İçin Neden Kendimizden Vazgeçiyoruz?

Kendini tanıma

Kişinin kendi duygularını, isteklerini, özelliklerini ve davranışlarını fark edip anlamaya çalışmasıdır. Hikâyede Narkissos’un yansımasını tanıması, arzusunu anlaması veya ondan vazgeçmesiyle aynı anda gerçekleşmez.Geçtiği bölümler: Narkissos Kendine mi Âşıktı?

Kişisel çağrışım

Bir rüya imgesinin rüyayı gören kişiye hatırlattığı deneyim, düşünce, duygu veya kişidir.Geçtiği bölümler: Jung’a Göre Rüyalar Nasıl Yorumlanır? (1. Bölüm), Rüyamı Jung Ekolüyle Nasıl Analiz Ederim? (2. Bölüm), Rüyalarınızı Neden Yapay Zekâya Yorumlatamazsınız? (3. Bölüm)

Kişisel sınırlar

Kişinin zamanını, bedenini, mahremiyetini ve duygusal kapasitesini gözeterek ilişkide neye katılıp neye katılmayacağını belirlemesidir.Geçtiği bölümler: Borderline Bir Annenin Çocuğu Olmak

Kolektif bilinçdışı

Jung’un, kişisel yaşantıyla edinilmeyen ve insanlıkta ortak olduğunu öne sürdüğü arketipsel örüntüleri açıklamak için kullandığı kavramdır.Geçtiği bölümler: Freud ve Jung: Bir Rüyanın Ayırdığı Dostluk (4. Bölüm), Jung Birinci Dünya Savaşı’nı Önceden Hissetti mi? (4. Bölüm)

Kolektif gölge

Jungcu yaklaşımda, bir topluluğun benimsediği kimliğe ve değerlere uymadığı için kendisinde kabul etmekte zorlandığı özellikleri ve eğilimleri ifade eder.Geçtiği bölümler: Jung Birinci Dünya Savaşı’nı Önceden Hissetti mi? (4. Bölüm)

Kompleks

Belirli bir tema çevresinde toplanan, duygusal yükü yüksek düşünce ve anı kümesidir.Geçtiği bölümler: Freud ve Jung: Bir Rüyanın Ayırdığı Dostluk (4. Bölüm)

Kristalleşme

Stendhal’in, âşık olduğumuz kişiye hayalimizde değerli özellikler eklememizi anlatmak için kullandığı kavramdır. Karşımızdakini tanıdıklarımız kadar onda bulmayı umduklarımızla da görürüz.Geçtiği bölümler: Anima ve Animus: İlk Görüşte Aşk Gerçek mi?

L

Libido

Freud’da öncelikle cinsel enerjiyle ilişkilendirilen, Jung’da ise daha geniş bir ruhsal yaşam enerjisi olarak ele alınan kavramdır.Geçtiği bölümler: Freud ve Jung: Bir Rüyanın Ayırdığı Dostluk (4. Bölüm)

Limerans

Bir kişiye yönelik yoğun zihinsel meşguliyet, idealizasyon ve karşılık görme arzusuyla tanımlanan, tek başına resmî bir psikiyatrik tanı olmayan deneyimdir.Geçtiği bölümler: Limerans: Birini Düşünmeden Duramamak

M

Mandala

Daire ve merkez çevresinde düzenlenen sembolik şekillere verilen, Jung’un psikolojik yorumunda ruhsal bütünlük ve düzenle ilişkilendirilen addır.Geçtiği bölümler: Jung Birinci Dünya Savaşı’nı Önceden Hissetti mi? (4. Bölüm), Jung İç Yolculuğunun Sonunda Neye Ulaştı? (5. Bölüm)

Melatonin

Karanlıkla birlikte salgısı artan, vücudun uyku ve uyanıklık zamanlamasında rol oynayan hormondur.Geçtiği bölümler: Mevsimsel Depresyon: Kış Melankolisi

Mevsimsel örüntü

Depresif dönemlerin yılın belirli mevsimleriyle ilişkili biçimde tekrarlaması ve başka dönemlerde hafiflemesi veya düzelmesidir.Geçtiği bölümler: Mevsimsel Depresyon: Kış Melankolisi

N

Narsisistik hiddet

Kohut’un yaklaşımında, kişinin kendilik değeri veya bütünlüğü tehdit edildiğinde ortaya çıkabilen yoğun öfke ve misilleme isteğidir. Her öfke tepkisi bu kavramla açıklanamaz.Geçtiği bölümler: Pamuk Prenses: Değerimizi Kimin Bakışında Arıyoruz?

Narsisistik yaralanma

Kişinin kendisine verdiği değerin veya kendisi hakkındaki imgesinin sarsılmasıyla yaşadığı incinmedir. Eleştirilmek, reddedilmek, geri planda kalmak ya da başarısız olmak böyle bir incinmeye yol açabilir; bu deneyim tek başına kişilik bozukluğu göstergesi değildir.Geçtiği bölümler: Pamuk Prenses: Değerimizi Kimin Bakışında Arıyoruz?, Ben Narsist miyim?

Nesne ilişkileri kuramı

Özellikle erken bakım ilişkilerinde oluşan kendimiz ve başkaları hakkındaki duygu, beklenti ve zihinsel imgelerin sonraki ilişkilerimizi nasıl etkilediğini açıklayan psikanalitik yaklaşımları kapsar. Buradaki nesne, duygusal bağ kurduğumuz kişiyi veya onun iç dünyamızdaki karşılığını ifade eder.Geçtiği bölümler: Ben Narsist miyim?

Normalleştirme

Tekrarlayan veya çevrede yaygın görülen bir davranışı, zarar verici olsa da olağan ve kabul edilebilir saymaktır.Geçtiği bölümler: Aşkın Gölge Yanı: Zarar Veren Davranışları Nasıl Açıklıyoruz? (1. Bölüm)

O

Onay arayışı

Kişinin kendisini değerli veya güvende hissedebilmek için başkasının ilgisine ve olumlu değerlendirmesine yoğun biçimde ihtiyaç duymasıdır.Geçtiği bölümler: Limerans: Birini Düşünmeden Duramamak

Onaylanma ihtiyacı

Kişinin başkaları tarafından kabul edildiğini, önemsendiğini veya takdir edildiğini hissetme isteğidir. Tutter’ın yorumunda Narkissos’un arayışı, bir başkasının bakışında görülme isteği üzerinden ele alınır.Geçtiği bölümler: Narkissos Kendine mi Âşıktı?

Otobiyografik bellek

Kişinin kendi yaşamına ilişkin olayları ve kendisi hakkındaki bilgileri içeren bellek alanıdır.Geçtiği bölümler: Çocukluk Anılarımızı Neden Hatırlayamıyoruz?

P

Patolojik narsisizm

Kişinin kendisine ilişkin gerçekçi ve görece istikrarlı bir değer duygusunu sürdürmekte kalıcı güçlük yaşadığı narsisistik örüntüdür. Yoğun onay ihtiyacı, üstünlük arayışı veya yetersizlik ve utanç duygularıyla ilişkileri zorlaştırabilir; her durumda Narsisistik Kişilik Bozukluğu tanısı anlamına gelmez.Geçtiği bölümler: Ben Narsist miyim?

Persona

Jung’un, toplumsal rollerimiz aracılığıyla dış dünyaya sunduğumuz yüzü anlatmak için kullandığı kavramdır.Geçtiği bölümler: Jung İç Yolculuğunun Sonunda Neye Ulaştı? (5. Bölüm), Dr. Jekyll ve Bay Hyde: Neden Karanlık Yanımızı Saklarız?

Psikolojik istismar

Aşağılama, korkutma, tehdit, kontrol veya yalnızlaştırma gibi davranışlarla kişinin ruhsal güvenliğine ve özerkliğine zarar verilmesidir.Geçtiği bölümler: Travmatik Bağlanma: İlişkideki Tehlikeli Döngü (2. Bölüm)

R

Rasyonelleştirme

Bağlı olduğumuz kişinin incitici davranışlarını, bu bağı koruyacak makul gerekçelerle açıklamamızdır.Geçtiği bölümler: Aşkın Gölge Yanı: Zarar Veren Davranışları Nasıl Açıklıyoruz? (1. Bölüm)

Ruminasyon

Aynı düşünceleri, soruları veya karşılaşmaları zihinde tekrar tekrar ele alıp yeni bir sonuca ulaşmakta zorlanmaktır.Geçtiği bölümler: Limerans: Birini Düşünmeden Duramamak

Rüya günlüğü

Rüyanın ayrıntılarının, duygularının ve imgelerinin uyanır uyanmaz kaydedildiği çalışma defteridir.Geçtiği bölümler: Rüyamı Jung Ekolüyle Nasıl Analiz Ederim? (2. Bölüm)

S

Sahte benlik

Kişinin çevresinin beklentilerine uyum sağlayarak geliştirdiği koruyucu biçimdir. Bu uyum erken dönemde kişiyi koruyabilir; fakat yetişkinlikte de sürdüğünde kişi kendi isteklerini fark etmekte zorlanabilir.Geçtiği bölümler: Küçük Deniz Kızı: Sevilmek İçin Neden Kendimizden Vazgeçiyoruz?

Sembolik düşünme

Bir imgeyi veya anlatıyı, kişisel çağrışımları ve taşıyabileceği farklı anlamlarla birlikte ele alma biçimidir.Geçtiği bölümler: Zamanın Tini ve Derinliklerin Tini (1. Bölüm)

Senkronisite

Jung’un, nedensel bir bağlantı olmadan anlamlı biçimde eş zamanlı görünen olayları adlandırmak için kullandığı kavramdır.Geçtiği bölümler: Freud ve Jung: Bir Rüyanın Ayırdığı Dostluk (4. Bölüm)

Serbest çağrışım

Kişinin aklına geleni sansürlemeden, sıraya sokmadan dile getirmesine dayanan psikanalitik yöntemdir.Geçtiği bölümler: Freud ve Jung: Bir Rüyanın Ayırdığı Dostluk (4. Bölüm)

Sevgi bombardımanı (love bombing)

Yoğun ilgi, övgü ve hediyelerin, karşıdaki kişiyi hızla kendine bağlamak ve üzerinde kontrol kurmak için kullanılmasıdır.Geçtiği bölümler: Travmatik Bağlanma: İlişkideki Tehlikeli Döngü (2. Bölüm)

Sınır koyma

Kişinin ihtiyaçlarını, sorumluluklarını ve kabul edebileceği davranışları belirleyerek bunlara uygun davranması ve gerektiğinde bunları ifade etmesidir.Geçtiği bölümler: Kırık Ayna: Ailenin Diğer Yüzü

Sirkadiyen ritim

Uyku ve uyanıklık gibi bedensel süreçlerin yaklaşık 24 saatlik düzenidir; ışık ve karanlık bu düzenin ayarlanmasına yardımcı olur.Geçtiği bölümler: Mevsimsel Depresyon: Kış Melankolisi

Sosyal izolasyon

Kişinin yakınlarıyla temasının ve destek kaynaklarına erişiminin, partnerinin kısıtlamaları veya yaşadığı korku gibi etkenlerle azalmasıdır.Geçtiği bölümler: Aşkın Gölge Yanı: Zarar Veren Davranışları Nasıl Açıklıyoruz? (1. Bölüm)

Ş

Şemadan kaçınma

Kişinin şemanın uyandırdığı duygularla karşılaşmamak için belirli durumlardan, ilişkilerden veya iç deneyimlerden uzak durmasıdır.Geçtiği bölümler: Bir Başkası İçin Yaşamak: Kendini Feda Etme Şeması

Şemaya teslim olma

Kişinin şemasındaki inançları doğru kabul ederek onları sürdüren davranışlarda bulunmasıdır.Geçtiği bölümler: Bir Başkası İçin Yaşamak: Kendini Feda Etme Şeması

T

Travmatik bağlanma

İstismar ve güç eşitsizliği bulunan bir ilişkide, zarar verici davranışlarla yakınlık veya rahatlama dönemlerinin birbirini izlemesiyle güçlenebilen ve uzaklaşmayı zorlaştıran duygusal bağdır.Geçtiği bölümler: Travmatik Bağlanma: İlişkideki Tehlikeli Döngü (2. Bölüm), Limerans: Birini Düşünmeden Duramamak

Ü

Üstün işlev

Jung’un psikolojik tipler kuramında, düşünme, hissetme, duyum ve sezgi işlevleri arasında kişide en gelişmiş ve bilinçli kullanımına en açık olanıdır.Geçtiği bölümler: Jung Neden Kendi Kahramanını Öldürdü? (2. Bölüm)

Y

Yanlış anı

Yaşanmamış bir olayın veya yaşanmış bir olayın gerçeğe uymayan ayrıntılarının hatırlanıyor gibi deneyimlenmesidir.Geçtiği bölümler: Çocukluk Anılarımızı Neden Hatırlayamıyoruz?

Yansıtma

Kendi iç dünyamıza ait bir duygu, özellik veya imgeyi farkında olmadan başka birine aitmiş gibi algılamamızdır. Yalnızca hoşlanmadığımız yanları değil, hayranlık duyduğumuz yanları da yansıtabiliriz.Geçtiği bölümler: Jung Birinci Dünya Savaşı’nı Önceden Hissetti mi? (4. Bölüm), Dr. Jekyll ve Bay Hyde: Neden Karanlık Yanımızı Saklarız?, Anima ve Animus: İlk Görüşte Aşk Gerçek mi?

Yas

Bir kaybın ardından yaşanan duygular ve kayıpla birlikte değişen hayata uyum sağlama sürecidir. Bir kişinin ölümünün yanı sıra, bir ilişkinin eski hâlinin veya bir beklentinin kaybıyla da ilgili olabilir.Geçtiği bölümler: Rapunzel: Evden Ayrılmak Neden Suçluluk Hissettirir?

Yeniden yapılandırıcı bellek

Hatırlamanın, geçmişteki deneyime ait bilgilerin mevcut bilgiler ve yorumlarla yeniden bir araya getirilmesini içermesidir.Geçtiği bölümler: Çocukluk Anılarımızı Neden Hatırlayamıyoruz?

Z

Zamanın tini

Jung’un Kırmızı Kitap’ta yaşadığı çağın hâkim değerlerini ve düşünme biçimini kişileştirerek anlattığı figürdür.Geçtiği bölümler: Zamanın Tini ve Derinliklerin Tini (1. Bölüm)