Sevdiğimiz Kişiyi Neden Haklı Çıkarmaya Çalışırız?

Sevdiğimiz kişinin incitici davranışlarını kabul etmek, ilişkiye duyduğumuz güveni sarsabilir. “Yorgun olduğu için bağırdı” veya “Beni sevdiği için kıskanıyor” diyerek olanları açıklamaya çalışırız. Böylece sorunun geçici olduğuna inanır, değişeceği umudunu koruruz. Özür dilemesi ve yeniden yakınlık göstermesi de bu umudu güçlendirir.

Travmatik bağlanma, istismar ve güç eşitsizliği bulunan bir ilişkide, zarar veren kişiye karşı gelişen güçlü duygusal bağı anlatır. İyi günlerle kötü muamelenin birbirini izlemesi, kişinin bu ilişkiden uzaklaşmasını zorlaştırabilir. Çocuklukta benzer davranışlarla karşılaşmış olmak da bunları tanıdık bulmasında etkili olabilir. Ancak herkesin geçmişi böyle değildir. Tehditler, maddi bağımlılık ve yakınlarından uzaklaştırılmak da ayrılmayı güçleştirir.

Kişi, başkalarının partneri hakkındaki düşüncelerinden çekindiği için yaşadıklarını saklayabilir. “Aslında iyi biridir” diyerek onu savunur, incindiği olayları küçümser. Tartışma büyümesin diye susmak veya karşı çıkmamak ise kendini koruma çabası da olabilir. İlişkide kalmak, yaşananlara razı olmak anlamına gelmez. İstismarın sorumluluğu, onu uygulayan kişiye aittir.

Partnerinizin davranışlarını açıklarken kendi yaşadıklarınızı da dikkate alın. Onun neden öfkelendiğini düşünürken sizin korktuğunuz veya incindiğiniz gözden kaçıyor mu? Özür diledikten sonra davranışı değişiyor mu? Birinin sıkıntısını anlamak, size davranışını haklı bulmakla aynı şey değildir.

Bölümde geçen kavramlar

Rasyonelleştirme

Bağlı olduğumuz kişinin incitici davranışlarını, bu bağı koruyacak makul gerekçelerle açıklamamızdır.

İdealizasyon

Bir kişinin olumlu özelliklerini büyütürken sınırlılıklarını, zarar veren davranışlarını ve onun hakkında bilmediklerimizi geri planda bırakma eğilimidir.

Normalleştirme

Tekrarlayan veya çevrede yaygın görülen bir davranışı, zarar verici olsa da olağan ve kabul edilebilir saymaktır.

Sosyal izolasyon

Kişinin yakınlarıyla temasının ve destek kaynaklarına erişiminin, partnerinin kısıtlamaları veya yaşadığı korku gibi etkenlerle azalmasıdır.

Kaynaklar ve okumalar

• Donald G. Dutton ve Susan Painter, Emotional Attachments in Abusive Relationships: A Test of Traumatic Bonding Theory — Violence and Victims, 1993; güç eşitsizliği, aralıklı kötü muamele ve duygusal bağlılık üzerine araştırma
• National Domestic Violence Hotline, Identifying and Overcoming Trauma Bonds — zarar veren bir partnere duyulan sevgi, umut ve bağlılığı anlamak üzerine açıklamalar

Bu metin eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır. İçerik notu