Limerans Nedir? Birini Sürekli Düşünmek ve Karşılık Beklemek

Limerans, birini düşünmekten kendini alamama ve ondan karşılık görmeye yoğun bir ihtiyaç duyma deneyimidir. Dorothy Tennov’un geliştirdiği bu kavramda, karşı tarafın ne hissettiğini bilememek önemli bir yer tutar. Kişi, ilginin karşılıklı olup olmadığını anlamak için mesajları ve konuşmaları tekrar tekrar inceler. Gelen bir mesaj umut verir; geciken yanıt ise reddedilme olarak yorumlanabilir. Ruh hâli, karşı tarafın davranışlarına verdiği anlamla birlikte değişir.

Birkaç görüşmenin ardından zihnimizde henüz yaşanmamış bir ilişki kurduğumuz olur. Karşımızdaki kişinin bilmediğimiz yanlarını beklentilerimizle tamamlar, küçük bir yakınlıktan gelecek için büyük sonuçlar çıkarırız. Limeransta eski mesajları okumak, sosyal medya paylaşımlarını kontrol etmek ve konuşmaları zihinde tekrarlamak saatler sürebilir. Bulduğumuz bir işaret bizi rahatlatır ama ardından yeni bir kuşku gelir. Yeniden mesajlara döner, gözden kaçırdığımız bir şey ararız.

Bu noktada “Gerçekten âşık mıyım?” sorusunun yanında yaşanan ilişkiye de bakmak önemlidir. Birbirinizi ne kadar tanıyorsunuz? İlgi karşılıklı mı? İstekleriniz ve sınırlarınız dikkate alınıyor mu? Birini çok istemek, onunla karşılıklı bir ilişki yaşadığınız anlamına gelmez. Limerans, travmatik bağlanmayla da aynı şey değildir. Travmatik bağlanma, istismar ve güç eşitsizliği bulunan bir ilişkide gelişir. Limerans yaşamak, böyle bir ilişkinin varlığını göstermez.

Düşüncelerinizin ne zaman yoğunlaştığına ve ardından ne yaptığınıza bakabilirsiniz. Örneğin bir mesajı tekrar okumak sizi rahatlatıyor mu, yoksa yeni sorularla daha uzun süre uğraşmanıza mı yol açıyor? Mesaj kontrolüne ayırdığınız zamanı sınırlamak ve günlük işlerinize, arkadaşlıklarınıza zaman ayırmak için küçük adımlar seçebilirsiniz. Karşı taraf ilişki istemediğini söylediğinde duyguların hemen geçmesi beklenmez; yine de bu sınır geçerlidir. Zihinsel meşguliyet uykunuzu, işinizi veya ilişkilerinizi aksatıyorsa profesyonel destek alabilirsiniz.

Bölümde geçen kavramlar

Limerans

Bir kişiye yönelik yoğun zihinsel meşguliyet, idealizasyon ve karşılık görme arzusuyla tanımlanan, tek başına resmî bir psikiyatrik tanı olmayan deneyimdir.

İdealizasyon

Bir kişinin olumlu özelliklerini büyütürken sınırlılıklarını, zarar veren davranışlarını ve onun hakkında bilmediklerimizi geri planda bırakma eğilimidir.

Ruminasyon

Aynı düşünceleri, soruları veya karşılaşmaları zihinde tekrar tekrar ele alıp yeni bir sonuca ulaşmakta zorlanmaktır.

Onay arayışı

Kişinin kendisini değerli veya güvende hissedebilmek için başkasının ilgisine ve olumlu değerlendirmesine yoğun biçimde ihtiyaç duymasıdır.

Travmatik bağlanma

İstismar ve güç eşitsizliği bulunan bir ilişkide, zarar verici davranışlarla yakınlık veya rahatlama dönemlerinin birbirini izlemesiyle güçlenebilen ve uzaklaşmayı zorlaştıran duygusal bağdır.

Kaynaklar ve okumalar

• Dorothy Tennov, Love and Limerence: The Experience of Being in Love — kavramın 1979’da geliştirildiği temel eser
• Brandy E. Wyant, Treatment of Limerence Using a Cognitive Behavioral Approach: A Case Study — Journal of Patient Experience, 2021; tek bir kişinin deneyimini ve terapi sürecini ele alan vaka çalışması, sonuçları genellenemez
• Donald G. Dutton ve Susan Painter, Emotional Attachments in Abusive Relationships: A Test of Traumatic Bonding Theory — Violence and Victims, 1993; travmatik bağlanmayı ayrı bir kavram olarak incelemek için

Bu metin eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır. İçerik notu